niedziela, 15 marca 2015

ORP Gen. K. Pułaski

15 marca 2000 roku w amerykańskiej bazie w Norfolk podniesiono polską banderę na okręcie noszącym numer 272. Był to dawny USS Clark, który od 20 czerwca 2000 nosi nazwę ORP Gen. K. Pułaski. 

Warto przypomnieć jak fregaty trafiły do Polski. 

Marynarka Wojenna RP w momencie wstąpienia do NATO posiadała tylko jeden duży okręt nawodny. Był to niszczyciel rakietowy ORP Warszawa. Jednostka nie miała zbyt dużego potencjału modernizacyjnego i niezbędne było pozyskanie okrętu mogącego spełniać rolę jednostki flagowej mogącej brać udział w zespołach sojuszniczych. Z pomocą przyszli Amerykanie, którzy zaoferowali swoje jednostki nawodne. Pojawiały się spekulacje o możliwym przekazaniu niszczycieli typu Kidd jednak ostatecznie wybór padł na fregaty typu Oliver Hazard Perry. Dodatkowym czynnikiem motywującym Polskę do przejęcia okrętów było wsparcie finansowe w ramach FMF. Fregaty miały być rozwiązaniem przejściowym do momentu wejścia do służby korwet Gawron. Do tego czasu to na ich barkach spoczywało szkolenie i współdziałanie z sojusznikami z NATO. 

Jeszcze przed przejęciem okrętów Amerykanie usunęli część nowocześniejszego wyposażenia z okrętów. Zapasy i elementy w postaci części zamiennych również. Odbiło się to w przyszłości na sprawności okrętów. 

25 czerwca 2000 roku odbyła się uroczystość podniesienia bandery na okręcie. Matką chrzestną została Ludgarda Buzek, żona ówczesnego Prezesa Rady Ministrów. Później nastąpiła intensywna obecność w zespołach natowskich i nieustanne szkolenie w morzu.
Poniżej oficjalna lista ćwiczeń i egzaminów jakie przeszła załoga wraz z okrętem
  • czerwiec 2002, Bałtyk -  ćwiczenia BALTOPS;
  • listopad 2002 roku okręt został włączony do systemu szkoleniowego Sił Natychmiastowego Reagowania NATO;
  • listopad 2002, Bałtyk – okręt uczestniczy w manewrach NATO „BALTIC PORPOISE” w zwalczaniu okrętów podwodnych;
  • styczeń/luty 2003, Bałtyk – uczestniczy w manewrach Sił Natychmiastowego Reagowania NATO, w składzie zespołu STANAVFORLANT;
  • kwiecień 2003, Cieśniny Bałtyckie – manewry NATO w prowadzeniu operacji wymuszania pokoju;
  • lipiec-czerwiec 2003, Morze Północne i Atlantyk – udział w manewrach NATO – okręt przechodzi pierwszą fazę egzaminacyjną przed wejściem do STANAVFORLANT;
  • listopad 2003, Cieśniny Bałtyckie – manewry NATO w prowadzeniu osłony transportu morskiego;
  • styczeń 2004, Cieśniny Bałtyckie – manewry SQUADEX 2004 w prowadzeniu operacji wymuszania pokoju i zwalczania terroryzmu na morzu;
  • marzec 2004, Cieśniny Bałtyckie – manewry PLAYEX 2004 – kontrola żeglugi, operacje embarga, obrona przeciwawaryjna i zwalczanie terroryzmu na morzu;
  • kwiecień-czerwiec 2004 – egzamin w ośrodku szkoleniowym FOST (ang. Flag Officers Sea Training) w Plymouth dopuszczający okręt do działań w ramach stałego zespołu Sił Odpowiedzi NATO – SNMG-1 (wcześniejszy STANAVFORLANT);
  • wrzesień 2005, Bałtyk, Cieśniny Bałtyckie – manewry DANEX 05 - poszukiwanie, wykrywanie i niszczenie okrętów podwodnych, kontrola żeglugi, operacje embarga, obrona przeciwawaryjna i zwalczanie terroryzmu na morzu;
  • październik 2005, Atlantyk, Morze Norweskie – manewry NEPTUNE WARRIOR / JMC 05 - poszukiwanie, wykrywanie i niszczenie okrętów podwodnych, zwalczanie celów powietrznych, kontrolę żeglugi, monitoring ruchu jednostek cywilnych oraz działania antyterrorystyczne;
  • styczeń 2006 – wejście okrętu w skład SNMG1;
  • luty/marzec 2006 – udział w operacji antyterrorystycznej Active Endeavour na Morzu Śródziemnym;
  • marzec/kwiecień 2006 – manewry Brilliant Mariner 2006 - prowadzenie międzynarodowej operacji pokojowej na morzu, wykonywanie zadań sojuszniczych, szkolenie i zgrywanie załóg okrętów i samolotów oraz dowództw NATO wszystkich szczebli;
  • maj 2006 SMER/MEDEX 2006 – ćwiczenie ratownicze na Bałtyku; 
  • październik 2007 - międzynarodowe ćwiczenie „Northern Coast”- ćwiczebna operacja reagowania kryzysowego na morzu;
  • luty/maj 2008 - „JOINT WARRIORS 08”- międzynarodowe ćwiczenia sił NATO na Atlantyku;
  • marzec 2008 – egzamin w ośrodku szkoleniowym FOST (ang. Flag Officers Sea Training) w Plymouth dopuszczający okręt do działań w ramach stałego zespołu Sił Odpowiedzi NATO – SNMG-1;
  • kwiecień 2008 – Udział okrętu w ćwiczeniu JOINT WARRIOR;
  • lipiec/listopad 2008- operacja antyterrorystyczna ACTIVE ENDEAVOUR - działanie w składzie elitarnego NATO-wskiego zespołu fregat i niszczycieli – SNMG1 na Morzu Śródziemnym;
  • 07-12.2008 – udział okrętu w składzie zespołu SNMG1, a także operacji antyterrorystycznej ACTIV ENDEAVOUR;
  • maj 2011 – udział w ćwiczeniu SPONTEX 2011 na Zatoce Biskajskiej
Wiek okrętów i brak części zamiennych spowodował spadek zdolności bojowych fregat. Zaczęły pojawiać się spekulacje o pływających wrakach z USA. Ciągłe zmiany koncepcji, propozycje dużej modernizacji nieustannie podgrzewały atmosferę. Do tego dochodziły problemy z budową korwet Gawron. Wkrótce się okazało, że tymczasowe fregaty posłużą jeszcze długo. Zapadła decyzja, że to właśnie ORP Gen. K. Pułaski zostanie poddany gruntownemu remontowi i ograniczonej modernizacji. Ponowne wejście do służby planowane jest na koniec 2016 roku i jej kontynuacja do 2025 roku. Może wtedy uda się zrealizować pierwotny plan czyli przejście części załogi na nowe okręty Ślązak\Miecznik\Czapla.

Osobiście uważam, że warto było przejąć fregaty od Amerykanów. Marynarka Wojenna RP wyszkoliła specjalistów i uczestniczyła w zespołach okrętowych NATO. Realnie współdziałano z sojusznikami i zdobywano doświadczenie. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych nie było innej możliwości pozyskania dużych okrętów. Gdyby nie zrealizowano pozyskania fregat MW RP pozostałaby z OORP Warszawa i Kaszub, które nie były w stanie podjąć zobowiązań sojuszniczych. Oczywiście zawsze można było wszystko zrealizować lepiej. Niemniej warto docenić rolę fregat OORP Gen. K. Pułaski i Gen. T. Kościuszko w rozwój MW RP.

Z okazji rocznicy podniesienia bandery życzę wszystkim dawnym i obecnym członkom załogi ORP Gen. K. Pułaski marynarskiego szczęścia i samych sukcesów w wyszkoleniu.

Bibliografia
- T. Grotnik, J. Ciślak, Amerykańskie prezenty, MSiO 2015, nr 1, s. 70 - 80.
- http://www.pulaski.mw.mil.pl/index.php?akcja=kalendarz


Pamiątka po USS Clark.


Tablica upamiętniająca podniesienie bandery znajdująca się w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.


ORP Gen. K. Pułaski w wielkiej gali banderowej.
 ORP Gen. K. Pułaski widziany z pokładu bliźniaczej jednostki.


 ORP Gen. K. Pułaski wychodzi w rejs szkoleniowy.


ORP Gen. K. Pułaski w doku pływającym należącym do Stoczni Marynarki Wojennej.Widoczne luki holowanych pułapek przeciwtorpedowych Nixie.

 Wyrzutnia pocisków rakietowych Mk 13.

Pocisk rakietowy SM-1 przeznaczony do zwalczania zagrożeń powietrznych. Zdjęcie zrobiłem na okręcie tureckim. Bardzo rzadko można zaobserwować podobny widok na polskiej fregacie. Przeciwokrętowe Harpoony zostały wycofane i zutylizowane.
 Armata morska kal. 76 mm OTO Melara. Zdjęcie pochodzi z bliźniaczej jednostki.

 Potrójna wyrzutnia torped przystosowana do torped MU-90 Impact. 
Zestaw przeciwlotniczy Mk 15 Phalanx Block 0. Przed transferem do Polski, Amerykanie zamontowali najstarszą wersję tego systemu.



Anteny systemu walki elektronicznej SLQ-32(V)2.

Wyrzutnia Mk 137 przeznaczona do odpalania celów pozornych Rheinmetall Bullfighter.

 Śmigłowiec pokładowy Kaman SH-2G Seasprite.
 Fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry w Polsce.

 Hełm PASGT pochodzący z grupy abordażowej ORP Gen. K. Pułaski.

środa, 11 marca 2015

ORP Piorun

11 marca 1994 roku podniesiono banderę na ORP Piorun. Jest to druga z serii jednostka projektu 660 będąca małym okrętem rakietowym. Skomplikowane losy projektu pokazują skomplikowaną drogę Marynarki Wojennej w kierunku NATO. Początkowo okręty były projektowane jako następcy kutrów rakietowych proj. 205. Planowano serię dla Volksmarine (Stocznia w Wolgast) i Marynarki Wojennej PRL (Stocznia Północna w Gdańsku). Ostatecznie jednak po zjednoczeniu Niemiec strona polska zakupiła trzy kadłuby i rozpoczęły się prace mające na celu wprowadzenie jednostek do służby. Z oczywistych względów nie zamontowano rosyjskich rakiet przeciwokrętowych i przez wiele lat jednostki projektu 660 służyły bez uzbrojenia rakietowego (nie licząc pokładowych Strzał). 

Modernizacja okrętów dokonana przez Thales Naval Nederland sprawiła, że jednostki zyskały nowoczesne środki rażenia i wykrywania wrogich jednostek. Wykorzystuje się do tego pociski RBS-15 Mk. III, okrętowy system walki oparty o radar Sea Giraffe i system kierowania ogniem artyleryjskim STING-EO.

Obecnie małe okręty rakietowe nie są już tak atrakcyjnym orężem walki na morzach. Spowodowane jest to słabym uzbrojeniem przeciwlotniczym i niewielką autonomicznością tych jednostek. Polskie Orkany będą jeszcze przez długi czas trzonem sił uderzeniowych Marynarki Wojennej RP.

Załodze ORP Piorun i wszystkim marynarzom związanym z tym okrętem, życzę spokojnej służby i marynarskiego szczęścia.

Bibliografia
- J. Ciślak "Polska Marynarka Wojenna 1995",
- materiały promocyjne Thales Naval Nederland, 2001. 

ORP Piorun (422) mały okręt rakietowy projektu 660.

ORP Piorun zacumowany obok fregat.
ORP Piorun w czasie pokazu z okazji Święta Morza 2014.






Gala banderowa z okazji święta 3. FO.

Okładka płyty CD z 2001 roku na której Thales Naval Nederland pokazał zakres modernizacji okrętów projektu 660. Mam wielki sentyment do tej płyty i tamtych czasów. Była to pierwsza płyta odtworzona w pierwszym komputerze.

wtorek, 10 marca 2015

IS-2 w Lęborku

Zbliża się siedemdziesiąt lat od zakończenia walk na Pomorzu. Siły Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego toczyły zaciekłe boje z oddziałami niemieckimi. Najbardziej znanymi pozostałościami po tamtych działaniach są nekropolie i czołgi-pomniki. W najbliższym czasie przedstawię kilka pomnikowych wozów z tamtych lat.

IS-2m w Parku Chrobrego w Lęborku. Maszyna była używana przez 4. Pułk Czołgów Ciężkich. W 1968 roku została wprowadzona na cokół jako symbol braterskiej walki LWP i Armii Czerwonej. 

Zdjęcia pochodzą z roku 2008 i nie oddają faktycznego stanu tego pojazdu.

IS-2, Lębork.